Nội dung chính
Sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam đang chứng kiến một cuộc phân hóa mạnh mẽ khi nhiều doanh nghiệp chứng khoán hàng đầu quyết định rút lui vì rào cản vốn và pháp lý.
Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam không còn là một “vùng đất hứa” màu hồng cho tất cả mọi người. Thực tế, một làn sóng rút lui âm thầm nhưng quyết liệt đang diễn ra trong giới tài chính, nơi những cái tên sừng sỏ từng rất hào hứng nay lại chọn cách “đứng ngoài quan sát”.
Sự phân hóa trong cuộc đua tài sản mã hóa: Ai ở lại, ai ra đi?
Một tín hiệu đáng chú ý là sự thay đổi thái độ từ các “ông lớn” môi giới chứng khoán. Những tên tuổi như Chứng khoán SSI hay HSC hiện nay đều bày tỏ quan điểm “chưa vội” tham gia. Đặc biệt, trường hợp của SSI gây bất ngờ lớn bởi trước đó họ đã đầu tư bài bản vào hệ sinh thái fintech, ký kết với các đối tác tầm cỡ thế giới như Tether (nhà phát hành USDT), U2U Network và Amazon Web Services (AWS) để xây dựng hạ tầng blockchain.
Trong khi đó, Chứng khoán Vietcap đã chính thức dừng cuộc phiêu lưu này từ cuối năm ngoái. Điều này cho thấy một thực tế: Sự hưng phấn ban đầu đang dần được thay thế bằng những tính toán thực dụng về chi phí và hiệu quả.
Ngược lại, một nhóm nhỏ các doanh nghiệp có “sân sau” vững chắc vẫn đang tiến lên đầy quyết tâm. Theo dữ liệu ghi nhận vào tháng 2, có khoảng 5 hồ sơ đáp ứng đủ điều kiện, bao gồm: Sàn VIX, Sàn Lộc Phát Việt Nam, Sàn Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), Sàn Techcom (TCEX) và Sàn Tài sản số Việt Nam.
Điển hình là CAEX, với sự hậu thuẫn từ VPBank, đã hoàn tất chuẩn bị về vốn (nâng lên 10.000 tỉ đồng) và bắt tay với đối tác quốc tế OKX. Hệ thống này hiện đang trong giai đoạn kiểm định an toàn bởi cơ quan quản lý và dự kiến ra mắt vào tháng 6 tới.
Những “nút thắt” khiến các doanh nghiệp e dè
Tại sao những doanh nghiệp dẫn đầu thị trường chứng khoán lại chọn cách rút lui? Câu trả lời nằm ở ba rào cản chính:
- Áp lực vốn điều lệ khổng lồ: Yêu cầu vốn lên tới 10.000 tỉ đồng là một con số “không tưởng” với nhiều công ty chứng khoán. Lãnh đạo Vietcap từng thẳng thắn chia sẻ rằng họ không thể mạo hiểm đổ quá nhiều nguồn lực vào một lĩnh vực mới mẻ và đầy biến số.
- Mô hình vận hành thiếu đột phá: Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch SSI, nhận định rằng các quy định hiện nay đối với tài sản mã hóa (lưu ký tập trung, giao dịch tập trung) đang quá giống với chứng khoán truyền thống. Nếu chỉ là “bình mới rượu cũ”, sàn tài sản số sẽ khó mang lại hiệu quả vượt trội cho doanh nghiệp và sự an toàn tuyệt đối cho nhà đầu tư.
- Rủi ro quản trị và pháp lý: Các chuyên gia đặc biệt lo ngại về vấn đề phòng chống rửa tiền (AML), an ninh mạng và quản trị tài sản trong một môi trường mà khung pháp lý vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Tầm nhìn dài hạn: Từ đầu cơ sang mã hóa tài sản thực (RWA)
Thay vì chạy theo cơn sốt ngắn hạn, một số định chế tài chính như Techcombank đang chọn hướng tiếp cận thận trọng hơn. Tổng giám đốc Jens Lottner cho rằng “có cung sẽ có cầu”, nhưng thay vì mở sàn giao dịch thuần túy, họ tập trung cung cấp các dịch vụ cơ bản dựa trên hạ tầng ngân hàng.
Điểm mấu chốt nằm ở chiến lược dài hạn: Chứng khoán hóa bất động sản hoặc mã hóa tài sản thực (Real World Assets – RWA). Đây được xem là giải pháp đột phá, cho phép chia nhỏ các tài sản giá trị lớn thành các token, từ đó tăng tính thanh khoản và huy động vốn hiệu quả hơn thay vì chỉ giao dịch các đồng tiền mã hóa biến động mạnh.
Khung pháp lý: Bước đệm cho sự minh bạch
Chính phủ Việt Nam đã thể hiện sự chủ động thông qua Nghị quyết 05/2025, xác lập chương trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm. Sự cụ thể hóa tiếp theo thông qua các Quyết định của Bộ Tài chính và Thông tư 32 (quy định về thuế thu nhập tổ chức, cá nhân) cho thấy quyết tâm đưa lĩnh vực này vào khuôn khổ quản lý.
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó. Nếu sàn giao dịch tài sản số chỉ đóng khung trong nội bộ và vận hành như một sàn chứng khoán thứ hai, dòng tiền sẽ chỉ luân chuyển quanh quẩn giữa các kênh đầu tư hiện có mà không tạo ra giá trị gia tăng thực sự cho nền kinh tế.
Góc nhìn chuyên gia: Cuộc chơi tài sản số không dành cho những kẻ mộng mơ hay những doanh nghiệp chỉ muốn “đi theo phong trào”. Chỉ những đơn vị có tiềm lực vốn cực lớn và tư duy chiến lược về RWA mới có thể tồn tại và dẫn dắt thị trường này trong dài hạn.
Theo bạn, liệu việc mã hóa tài sản thực (RWA) có phải là chìa khóa để thu hút dòng vốn ngoại đổ vào Việt Nam thay vì các sàn giao dịch tiền số thuần túy? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận dưới đây!
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Điều kiện về vốn để vận hành sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam là bao nhiêu?
Yêu cầu vốn điều lệ để tham gia vận hành sàn giao dịch tài sản số hiện nay là rất lớn, khoảng 10.000 tỉ đồng, tương đương với quy mô vốn của nhiều ngân hàng thương mại.
Những doanh nghiệp nào đang dẫn đầu trong việc triển khai sàn tài sản số?
Một số đơn vị tiêu biểu đã đáp ứng điều kiện hoặc đang triển khai quyết liệt bao gồm: Sàn CAEX (VPBank), Sàn TCEX (Techcombank), Sàn VIX và Sàn Lộc Phát Việt Nam.
Khung pháp lý hiện tại cho tài sản mã hóa tại Việt Nam là gì?
Hiện nay, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 05/2025 về chương trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm, cùng với các hướng dẫn về thuế từ Bộ Tài chính và Thông tư 32.
