Nội dung chính
Tầm quan trọng của môi trường thử nghiệm đối với startup Việt
Startup không chỉ cần vốn mà còn cần một “sân chơi” thực tế để kiểm chứng giải pháp. Như ông Hoàng Ngọc Nhân, Cục trưởng Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh tại Ngày hội đổi mới sáng tạo 15/1, việc có được khách hàng đầu tiên đồng hành là yếu tố quyết định để các ý tưởng công nghệ chuyển từ phòng thí nghiệm sang thị trường.
Ông Nhân cho rằng đổi mới sáng tạo chỉ thực sự hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thực tiễn. Nhiều startup Việt sở hữu công nghệ tốt nhưng gặp khó khăn vì thiếu môi trường vận hành thực tế, trong khi các doanh nghiệp lớn lại có nhu cầu đổi mới rõ ràng nhưng khó tìm giải pháp linh hoạt.
Doanh nghiệp lớn: Người kiểm chứng và đồng hành
Trong hệ sinh thái đổi mới, doanh nghiệp lớn không chỉ là người mua giải pháp mà còn là “bệ đỡ” giúp startup kiểm chứng, hoàn thiện ý tưởng. Ông Nhân khuyến nghị các tập đoàn nên chia sẻ bài toán thực tiễn trong các khâu điều hành, quản trị dữ liệu, trải nghiệm khách hàng, tạo điều kiện cho startup thử nghiệm trong môi trường kiểm soát.
Quan trọng hơn, khi giải pháp chứng minh tính hiệu quả, doanh nghiệp cần duy trì cơ hội hợp tác lâu dài, biến thử nghiệm thành triển khai thực tiễn.
Chính sách hỗ trợ và các ví dụ thực tiễn
- Ông Hoàng Minh Hùng, Tổng giám đốc Tasco, cho biết công ty đã công bố hơn 30 bài toán thực tế để thu hút giải pháp từ startup.
- Ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó giám đốc NIC, nhấn mạnh việc tận dụng mối quan hệ giữa doanh nghiệp, viện trường và Nhà nước để xây dựng “đường ống” hỗ trợ.
- Giảng viên và nhà nghiên cứu có thể đóng vai mentor, cung cấp kiến thức, uy tín và bảo chứng cho sản phẩm mới.
- Với Nhà nước, các startup có thể nộp hồ sơ lên Sở Tài chính để được giảm tới 50% chi phí thuê không gian làm việc chung, thiết bị và mặt bằng (xem chi tiết).
- Các tập đoàn quốc tế như Amazon, Google thông qua NIC cũng hỗ trợ vốn và công nghệ cho các dự án thử nghiệm.
Thách thức còn tồn tại và hướng đi tương lai
Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, Việt Nam hiện có hơn 4.000 startup và hai kỳ lân, nhưng thiếu nhân lực R&D và mentor chuyên nghiệp vẫn là rào cản lớn. Ngoài ra, quy trình chứng nhận doanh nghiệp công nghệ và tiếp cận ưu đãi còn phức tạp, khiến nhiều startup chưa tận dụng hết các chính sách hỗ trợ.
Để tạo một “thị trường sân nhà” thực sự mở, cần:
- Đẩy mạnh truyền thông chính sách và quy trình thụ hưởng.
- Xây dựng mạng lưới mentor đa ngành, kết nối doanh nghiệp lớn, viện trường và nhà đầu tư.
- Khuyến khích doanh nghiệp lớn mở rộng các chương trình thử nghiệm có quy mô thực tế.
Khi môi trường thử nghiệm được củng cố, startup sẽ có cơ hội “vươn ra thế giới” nhanh hơn, đồng thời doanh nghiệp lớn sẽ thu được các giải pháp sáng tạo, giảm chi phí và tăng năng lực cạnh tranh.
Thủy Trương
