Nội dung chính
Giới thiệu
Viêm màng não là biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm của nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ sơ sinh. Theo thống kê, khoảng 8% trẻ gái và 2% trẻ trai dưới 5 tuổi bị nhiễm khuẩn tiết niệu, trong đó bé gái có nguy cơ cao hơn do niệu đạo ngắn.
Triệu chứng và diễn biến bệnh của bé Ánh
Bé Ánh, 8 tháng tuổi, được chẩn đoán nhiễm khuẩn tiết niệu do Enterococcus faecalis. Ban đầu bé có sốt cao 39°C, ho đờm, họng đỏ và chảy dịch mũi. Ngày thứ hai bệnh tình xấu đi: thóp phồng căng, lơ mơ, nhịp tim lên tới 181 lần/phút.
Các xét nghiệm cho thấy chỉ số CRP tăng lên 22,7 mg/dL (gấp hơn 40 lần mức bình thường) và Procalcitonin đạt 4 ng/mL, chỉ ra nhiễm trùng nặng và nguy cơ lan rộng tới máu.
Chẩn đoán viêm màng não
Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội, quyết định thực hiện cấy máu và chọc dịch não tủy. Kết quả xác định bé đã bị viêm màng não, một tình trạng nhiễm trùng các màng bao quanh não và tủy sống.
Viêm màng não thường đồng thời xuất hiện nhiễm trùng máu, với tỷ lệ tử vong từ 20‑60% và nguy cơ để lại biến chứng thần kinh lâu dài như co giật, chậm phát triển, suy giảm thính lực.
Phương pháp điều trị
Bé Ánh được đưa vào điều trị kháng sinh đa dạng theo phác đồ chuyên sâu, đồng thời được theo dõi chặt chẽ các chỉ số sinh tồn (nhịp tim, nhịp thở, huyết áp, thân nhiệt) và phản xạ thần kinh. Sau 48 giờ, bé đã tự thở tốt, sốt giảm và phản ứng điều trị khả quan.
Ngày thứ 13, các chỉ số bạch cầu, CRP và dịch tủy hoàn toàn bình thường. Siêu âm não không phát hiện tổn thương. Sau 14 ngày điều trị, bé được xuất viện trong tình trạng ổn định và được khuyến cáo tái khám định kỳ để kiểm tra thính lực và phát hiện sớm bất kỳ biến chứng thần kinh nào.
Nguy cơ và dấu hiệu cảnh báo
Viêm màng não ở trẻ sơ sinh thường khó phát hiện vì các dấu hiệu ban đầu không đặc hiệu. Các dấu hiệu cần chú ý bao gồm:
- Sốt cao khó hạ, quấy khóc kéo dài.
- Thóp phồng, bú kém, nôn hoặc lơ mơ.
- Thay đổi màu và mùi nước tiểu (đục, hôi, có máu).
- Đau lưng, đau hông hoặc cảm giác buồn tiểu gấp.
Khi gặp bất kỳ dấu hiệu nào trên, phụ huynh nên đưa trẻ tới cơ sở y tế ngay lập tức để được khám và can thiệp sớm.
Phòng ngừa nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ
Để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu, cha mẹ có thể thực hiện các biện pháp sau:
- Thay tã thường xuyên, giữ vùng kín khô ráo.
- Tránh tắm bồn và đồ lót quá chật.
- Khuyến khích trẻ uống đủ nước và không nhịn tiểu.
- Dạy trẻ vệ sinh vùng kín đúng cách, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh.
- Hạn chế đồ uống có caffein gây kích ứng bàng quang.
Kết luận
Trường hợp của bé Ánh là minh chứng rõ ràng rằng nhiễm khuẩn tiết niệu có thể tiến triển nhanh chóng thành viêm màng não nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc quan sát kỹ các dấu hiệu bất thường, đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có sốt cao hoặc thóp phồng, và thực hiện điều trị kháng sinh đúng phác đồ là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe não bộ của trẻ.
Bạn có câu hỏi nào về cách nhận biết sớm nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ? Hãy để lại bình luận hoặc chia sẻ kinh nghiệm của mình để cùng nhau nâng cao nhận thức cộng đồng.
Thúy Nga
