Nội dung chính
Chỉ một động tác vội vàng khi thức dậy có thể kích hoạt cơn đột quỵ; bác sĩ khuyến cáo “chậm lại 3 phút” để bảo vệ não trong thời tiết lạnh.
Nguyên tắc “chậm lại 3 phút” là gì?
Mùa lạnh kéo dài khiến số ca đột quỵ nhập viện tăng, đặc biệt ở người cao tuổi và những bệnh nhân có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường. BSCKII Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai – nhấn mạnh một quy tắc đơn giản nhưng thường bị bỏ qua: khi thức dậy, hãy “chậm lại 3 phút”.
Theo bác sĩ, khi cơ thể vẫn trong trạng thái nghỉ, việc thay đổi tư thế đột ngột trong môi trường nhiệt độ thấp có thể làm huyết áp dao động mạnh, gây co thắt mạch máu não, rối loạn nhịp tim và thậm chí kích hoạt cơn đột quỵ cấp tính.
“Nhiều bệnh nhân đột quỵ xảy ra ngay sau khi vừa ngủ dậy, bước xuống giường quá nhanh hoặc ra ngoài trời lạnh khi chưa kịp thích nghi,” bác sĩ chia sẻ.
Cách áp dụng “chậm lại 3 phút” mỗi buổi sáng
- Không bật dậy ngay khi mở mắt.
- Nằm yên 3–5 phút, nhẹ nhàng vươn tay, vươn chân, xoa mặt, xoa cổ.
- Hít thở sâu để kích hoạt tuần hoàn.
- Ngồi dậy từ từ, mặc áo ấm, sau đó mới rời phòng.
Nguyên tắc này không chỉ áp dụng khi thức dậy mà còn cần thực hiện khi ra khỏi phòng tắm, sau giấc ngủ trưa hoặc khi di chuyển từ nơi ấm sang môi trường lạnh.
5 nguyên tắc vàng phòng ngừa đột quỵ mùa lạnh
- Giữ ấm cơ thể: Đội mũ, quàng khăn, mang tất để bảo vệ đầu, cổ, ngực và bàn chân.
- Kiểm soát huyết áp và bệnh nền: Đo huyết áp thường xuyên, tuân thủ phác đồ điều trị, không tự ý ngừng thuốc.
- Hạn chế rượu bia, thuốc lá và ăn mặn: Các yếu tố này làm tăng huyết áp và nguy cơ đột quỵ.
- Uống đủ nước ấm: Tránh máu cô đặc do thiếu nước, nhất là trong thời tiết lạnh.
- Tập thể dục nhẹ nhàng trong nhà: Tránh vận động mạnh ngoài trời khi nhiệt độ còn thấp.
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y tế; “thời gian là não”. Mỗi phút trôi qua có thể gây tổn thương vĩnh viễn cho hàng triệu tế bào não. Khi phát hiện dấu hiệu như méo miệng, yếu liệt tay chân, nói ngọng hoặc đau đầu dữ dội, hãy gọi cấp cứu ngay và đưa người bệnh tới cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ sớm nhất.
Tránh các biện pháp không khoa học như chích máu đầu ngón tay, cạo gió, uống nước chanh hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc. Những hành động này không chỉ vô hiệu mà còn làm mất thời gian vàng để cứu sống.
Áp dụng “chậm lại 3 phút” cùng 5 nguyên tắc vàng sẽ giúp bạn bảo vệ não, giảm nguy cơ đột quỵ và duy trì sức khỏe tim mạch trong mùa đông.
