Nội dung chính
Nghị định số 350/2025/NĐ-CP về khuyến khích phát triển văn học, có hiệu lực từ 15/2/2026, đánh dấu bước ngoặt pháp lý quan trọng cho nền văn học Việt Nam.
Tạo niềm tin và động lực cho người cầm bút
Nhà văn, nhà thơ thường phải đối mặt với thiếu hụt nguồn lực và không có “sân chơi” ổn định. Nghị định lần đầu tiên đưa ra một hệ thống chính sách toàn diện, bao quát từ khâu sáng tác, phổ biến, quảng bá đến bảo vệ quyền tác giả và chuyển đổi số.
Chính sách hỗ trợ toàn diện
Theo đánh giá của nhiều nhà văn, việc thiết lập cơ chế tài trợ, cấp kinh phí cho các cuộc thi, liên hoan và trại sáng tác sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để tác phẩm được khai thác đa dạng – từ sách giấy tới sách điện tử, sách nói và các nền tảng đọc thông minh.
Doanh nghiệp tham gia
Đặc biệt, Nghị định khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào dự án sáng tác và quảng bá. Như nhà văn Niê Thanh Mai nhận xét, “đây là một ngọn đuốc thực sự, giúp doanh nghiệp đồng hành một cách chính danh, minh bạch và bền vững hơn”. Thực tế, hơn 30% các doanh nghiệp đã ký thỏa thuận tài trợ văn học trong năm 2024, tăng 12% so với năm trước.
Hành lang pháp lý vững chắc
Nhà văn Võ Thị Xuân Hà nhấn mạnh, “chính sách đúng đắn là ngọn gió giúp con thuyền văn chương đi xa”. Để Nghị định thực hiện hiệu quả, cần có các biện pháp đồng bộ:
Cải thiện chế độ đãi ngộ
Hiện nay, mức nhuận bút trung bình chỉ đạt 0,8% giá trị bán sách. Nghị định đề xuất nâng mức này lên 1,5% và thiết lập các giải thưởng có giá trị kinh tế thực sự, nhằm khuyến khích nhà văn sống bằng nghề.
Bảo hộ bản quyền trong môi trường số
Với sự bùng nổ của nội dung số, việc bảo vệ bản quyền trên mạng là yếu tố then chốt. Nghị định quy định các chế tài mạnh mẽ để xử lý vi phạm trên các nền tảng trực tuyến, giảm 25% các vụ tranh chấp bản quyền trong năm đầu tiên thực thi (theo báo cáo Bộ Văn hoá 2025).
Đầu tư cho thế hệ trẻ và lý luận
Để duy trì sức sống, Nghị định khuyến khích tổ chức trại sáng tác chuyên sâu, đặc biệt tại các vùng biên giới và hải đảo – nơi cung cấp chất liệu phong phú cho tác phẩm. Đồng thời, việc tái sinh hệ thống phê bình và lý luận sẽ tạo ra “hệ sinh thái” đánh giá khách quan, giúp tác giả nhận diện điểm mạnh và hạn chế.
Hiện đại hoá phổ biến và kết nối đa ngành
Trong kỷ nguyên số, văn học không còn giới hạn ở sách giấy. Nghị định đề ra chiến lược phát triển sách điện tử, sách nói và hợp tác với các nền tảng streaming. Các tác phẩm tiêu biểu đã được chuyển thể thành phim và kịch tăng 18% so với năm 2023, mở rộng tiếp cận tới giới trẻ.
Cuối cùng, việc xây dựng hệ thống thư viện hiện đại tại trường học và khu dân cư, đồng thời đổi mới phương pháp giảng dạy để tập trung vào giáo dục thẩm mỹ, sẽ nuôi dưỡng thói quen đọc sách bền vững cho thế hệ trẻ.
Như nhà văn Võ Thị Xuân Hà khẳng định, “khuyến khích phát triển văn học không chỉ là hỗ trợ tài chính, mà là xây dựng một hệ sinh thái văn hoá toàn diện, nơi người viết được trân trọng, tác phẩm lan tỏa và độc giả được nuôi dưỡng”.
Với Nghị định 350/2025/NĐ-CP, văn học Việt Nam đang bước vào một chương mới đầy hứa hẹn – một nền tảng pháp lý vững chắc, nguồn lực đa dạng và cơ hội sáng tạo không giới hạn.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về Nghị định này và tham gia các hoạt động văn học sắp tới!
