Nội dung chính
Việc đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ đã tạo bước ngoặt lớn cho phát triển du lịch làng Canh Tiến Gia Lai, giúp vùng đất từng bị cô lập thoát khỏi cảnh “lụy đò” đầy hiểm nguy.
Tại vùng biên viễn phía Tây của xã Canh Vinh, có một ngôi làng từng bị thời gian và địa hình chia cắt đến mức nghẹt thở. Đó là làng Canh Tiến, nơi mà trong suốt nhiều thập kỷ, khái niệm “đi lại” gắn liền với những chuyến đò chênh vênh băng qua lòng hồ Núi Một. Sự cô lập không chỉ là khoảng cách địa lý, mà còn là rào cản khiến kinh tế kiệt quệ và đời sống người dân chìm trong lo âu.
Nỗi ám ảnh “qua sông lụy đò” và những ngày dài cô lập
Trước khi có con đường bê tông hiện nay, Canh Tiến giống như một ốc đảo nằm sâu trong rừng già. Cách trung tâm xã Canh Vinh khoảng 10km, nhưng để tiếp cận được làng, người dân và du khách bắt buộc phải vượt lòng hồ Núi Một bằng đò trong hơn 10km. Đây là một hành trình đầy rủi ro, đặc biệt là vào mùa mưa bão khi mực nước dâng cao và dòng chảy trở nên hung dữ.
Trưởng làng Đinh Văn Quanh, người đã dành hơn nửa đời người gắn bó với mảnh đất này, không khỏi xúc động khi nhớ về những ký ức đau thương. Ông chia sẻ rằng, nỗi sợ hãi lớn nhất là những khi trong làng có người ốm nặng hoặc bệnh tật cấp cứu vào đúng ngày thời tiết xấu. Khi đò không thể vận hành, người bệnh chỉ biết nằm chờ trong đau đớn vì không có cách nào để ra ngoài tìm sự trợ giúp y tế. Chính sự cách trở này đã tạo nên một vòng quẩn quanh: giao thông khó khăn dẫn đến nghèo đói, và nghèo đói khiến làng không thể tự tìm ra lối thoát phát triển.
Cú hích 156 tỷ đồng: Xóa bỏ rào cản, kết nối tương lai
Bước ngoặt thực sự đến vào đầu năm 2024, khi dự án xây dựng tuyến đường từ quốc lộ 19C qua thôn Hiệp Hưng (xã Canh Hiệp, Bình Định cũ) đến làng Canh Tiến chính thức được triển khai. Với tổng vốn đầu tư hơn 156 tỷ đồng do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư, con đường không chỉ là bê tông và đá, mà là hy vọng của hàng trăm hộ dân.
Đến cuối năm 2025, tuyến đường dài hơn 13km với bề rộng 6m đã hoàn toàn thông suốt. Việc ô tô có thể chạy thẳng vào tận làng đã xóa tan mọi nỗi lo về sự cô lập. Sự xuất hiện của con đường, kết hợp cùng việc hòa lưới điện quốc gia vào đầu năm 2025, đã tạo nên một hệ sinh thái hạ tầng cơ bản, đủ để Canh Tiến tự tin mở cửa đón khách.
“Điểm hẹn Canh Tiến” – Khi văn hóa Chăm và Ba Na vươn mình
Minh chứng rõ nét nhất cho sự thay đổi là ngày hội du lịch mang tên “Điểm hẹn Canh Tiến” vừa được tổ chức vào cuối tháng 4. Sự kiện này đã thu hút hàng chục nghìn lượt du khách, một con số vượt xa mọi kỳ vọng ban đầu của chính quyền địa phương.
Anh Nguyễn Tấn Phúc, một du khách từ TP.HCM, chia sẻ trải nghiệm đầy bất ngờ: “Trước đây tôi từng đến đây làm từ thiện và hiểu rõ sự khó khăn khi phải đi đò. Lần này, khi biết đã có đường ô tô, tôi cùng gia đình quyết định quay lại. Thật kinh ngạc khi chỉ mất chưa đầy một giờ di chuyển từ Quy Nhơn, chúng tôi đã có thể hòa mình vào nhịp cồng chiêng và ánh lửa bập bùng của bản làng.”
Với sự giao thoa văn hóa đặc sắc giữa đồng bào Chăm và Ba Na, Canh Tiến sở hữu những giá trị phi vật thể vô giá. Từ những ngôi nhà truyền thống, tiếng cồng chiêng vang vọng đến những điệu múa cổ truyền, tất cả đang trở thành “thỏi nam châm” thu hút khách du lịch yêu thích khám phá văn hóa bản địa.
Chiến lược phát triển bền vững cho vùng đất Tây Canh Vinh
Ông Dương Hiệp Hòa, Chủ tịch UBND xã Canh Vinh, nhận định rằng việc có đường và điện là điều kiện cần, nhưng điều kiện đủ để thoát nghèo bền vững chính là tư duy làm du lịch bài bản. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nương rẫy “làm đến đâu chi tiêu đến đó”, làng Canh Tiến đang chuyển mình sang mô hình du lịch cộng đồng.
Theo góc nhìn chuyên gia, để phát triển bền vững, Canh Tiến cần tập trung vào ba trụ cột: Bảo tồn nguyên bản văn hóa – Nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú (homestay) – Gắn kết sản phẩm nông nghiệp địa phương vào chuỗi cung ứng du lịch. Khi đó, con đường 156 tỷ đồng không chỉ là lối đi cho xe cộ, mà là con đường dẫn đến sự thịnh vượng cho cả một cộng đồng.
Lời kết: Câu chuyện của làng Canh Tiến là một minh chứng điển hình cho việc hạ tầng giao thông đóng vai trò là “đòn bẩy” giải phóng tiềm năng kinh tế. Khi những rào cản vật lý bị xóa bỏ, những giá trị văn hóa tiềm ẩn sẽ có cơ hội tỏa sáng. Bạn có sẵn lòng một lần ghé thăm Canh Tiến để cảm nhận nhịp sống bình yên nhưng đầy sức sống của vùng đất này?
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao trước đây làng Canh Tiến bị cô lập?
Do địa hình rừng núi bao quanh và phải phụ thuộc hoàn toàn vào việc đi đò hơn 10km băng qua hồ Núi Một, đặc biệt nguy hiểm và khó khăn vào mùa mưa bão.
Tuyến đường mới vào làng Canh Tiến có quy mô như thế nào?
Tuyến đường dài hơn 13km, bề rộng 6m, được đầu tư với tổng kinh phí hơn 156 tỷ đồng, hoàn thành và đưa vào sử dụng cuối năm 2025.
Định hướng phát triển kinh tế mới của làng Canh Tiến là gì?
Chuyển dịch từ nông nghiệp nương rẫy thuần túy sang phát triển du lịch cộng đồng bài bản và bền vững, dựa trên thế mạnh văn hóa của người Chăm và Ba Na.
