Nội dung chính
Khí cười (N2O) không chỉ là “bóng bay vui vẻ” mà còn là chất gây nghiện nguy hiểm có thể làm hỏng não và tủy sống.
Câu chuyện thực tế của sinh viên 20 tuổi
Vào chiều 12-1, tại tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) đã chia sẻ về một ca bệnh đặc biệt: một nữ sinh đại học mang theo bình khí cười (N2O) khi đi khám vì không kiểm soát được cơn thèm.
Tiểu sử nghiện
Sinh viên cho biết bắt đầu tiếp xúc với bóng cười khi còn học trung học cơ sở, chỉ thử vài lần trong các buổi tụ tập bạn bè. Khi lên trung học phổ thông, việc sử dụng tăng dần do áp lực nhóm, và khi vào đại học cô còn tự mua và sử dụng một mình.
Ban đầu chỉ hít 1‑2 quả mỗi lần, nhưng sau đó lên tới 10‑20 quả mỗi ngày. Khi những quả bóng nhỏ không còn đủ “đô”, cô chuyển sang dùng bình khí lớn, thậm chí mua các bình mini để giấu trong balo, tránh bị gia đình phát hiện.
Gia đình chỉ biết khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng cô và nhận thấy các dấu hiệu rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc khí cười trong 6‑7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Cách mà khí cười gây nghiện
Khí cười (nitrous oxide – N2O) là một chất gây hưng phấn, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Khi hít liên tục, N2O tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, gây ảo giác ngắn hạn.
Theo bác sĩ Thảo, lạm dụng N2O lâu dài và liều lượng lớn có thể gây tổn thương não và tủy sống, biểu hiện bằng tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động và giảm trí nhớ. Trong những trường hợp nặng, N2O có thể gây ngạt thở do thiếu oxy, rối loạn nhịp tim và thậm chí tử vong.
Người dùng thường cần hít liên tục vì tác dụng chỉ kéo dài vài giây đến vài phút. Chỉ cần dùng hơn 10 quả trong một lần và lặp lại nhiều lần, cơ thể đã có nguy cơ ngộ độc mạnh, dẫn đến tổn thương cấp và mạn tính.
Quy trình điều trị và phòng ngừa
Bác sĩ Thảo cho biết sau khi được điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, bệnh nhân đã giảm đáng kể cảm giác thèm khí cười. Với sự hỗ trợ của gia đình, cô ngừng sử dụng sau 6 tháng và hiện đang được theo dõi sức khỏe định kỳ.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, cần phối hợp dùng thuốc, trị liệu tâm lý, và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ, cùng giám sát chặt chẽ của người thân.
Ở Việt Nam, đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp sau khi sử dụng khí cười tại các quán bar, club. Các chuyên gia cảnh báo: không nên xem khí cười là “giải trí vô hại”. Khi phát hiện các biểu hiện bất thường như tê tay, rối loạn tâm trạng hoặc thay đổi hành vi, phụ huynh cần can thiệp kịp thời.
Cuối cùng, việc giáo dục giới trẻ về nguy cơ nghiện N2O, tăng cường giám sát và tạo môi trường hỗ trợ sức khỏe tâm thần là bước quan trọng nhất để ngăn ngừa những trường hợp tương tự trong tương lai.
